کلاس‌های مهندسی خلاق دبستان

در دبستان فرهنگ، کلاس‌های «مهندسی خلاق» با همکاری مجموعه‌ی سمف‌کیدز ویژه‌ی پایه‌های پیش‌دبستانی و کلاس‌های اول و دوم برگزار می‌شود. این کلاس‌ها در قالب ۲۸ جلسه آموزشی و در طول ساعت رسمی مدرسه اجرا می‌شوند تا دانش‌آموزان در محیطی شاد و خلاق، مفاهیم علمی و مهارتی را به‌صورت عملی تجربه کنند. محور اصلی این دوره، دست‌ورزی و ساخت پروژه‌های ساده و کاربردی است؛ فعالیت‌هایی که باعث رشد تمرکز، هماهنگی چشم و دست، تفکر منطقی و همکاری گروهی می‌شود.
پروژه‌ها متناسب با سن و توانایی هر پایه طراحی شده‌اند و ارتباط مستقیمی با مفاهیم درسی آن‌ها دارند. در طول سال تحصیلی، هر دانش‌آموز به‌طور میانگین پنج تا شش پروژه عملی می‌سازد و ضمن لذت بردن از فرایند ساخت، با اصول اولیه مهندسی، خلاقیت و حل مسئله آشنا می‌شود. در هفته گذشته، دانش‌آموزان پیش‌دبستان و پایه‌های اول و دوم با پروژه‌های خود آشنا شدند و پس از تشکیل گروه‌ها، نخستین مرحله از کار عملی‌شان را آغاز کردند. فضای این کلاس‌ها پر از هیجان، همکاری و کشف است؛ جایی که کودکان با دستان خود، ایده‌هایشان را به واقعیت تبدیل می‌کنند.

پروژه‌های سمف‌کیدز 

در هر پایه تحصیلی متناسب با توانایی‌های دانش آموزان بیش از 200 عنوان پروژه که منطبق بر کتب درسی هر پایه می‌باشند، در دسته‌های زیر طراحی و تولید شده است:

پروژه‌های علوم مانند صابون سازی،اسلایم سازی، عطرسازی، لوسیون سازی،اجاق گاز خورشیدی، فلاسک، جعبه نور، پریسکوپ، سیستم گردش خون، سیستم تنفسی و…

پروژه‌های مکانیکی مانند ساخت پل گلدن گیت، جرثقیل، منجنیق، بالابر، بیل مکانیکی، چوب ماهیگیری، توربین بادی،گلایدر، پل مقاومتی، تخت هیدرولیکی،قایق پدالی و…

پروژه‌های الکترونیکی مانند ساخت دزدگیر خانه، آسانسور، پنکه، چراغ خواب، توربین تولید برق، اعصاب سنج، هواپیما موتوردار، ماشین کنترلی، ربات فوتبالیست و…
​​​​​​​
پروژه‌های هنری مانند مجسمه‌سازی، نقاشی روی سطوح، نقاشی با آبرنگ، نقاشی با گواش، عروسک‌سازی، اسمبلاژ، کلاژ، کاریکاتور و …

سمف‌کیدز

نحوه برگزاری کلاس‌های سمف‌کیدز در فرهنگ

در دبستان فرهنگ، همکاری با مجموعه‌ی سمف‌کیدز فراتر از ارائه بسته‌های ابزار و ادوات ساخت پروژه‌ها است. این مجموعه با شناخت دقیق نیازهای مدارس، یک پکیج کامل خدمات آموزشی را در اختیار مدرسه قرار می‌دهد تا تجربه‌ی یادگیری برای دانش‌آموزان به بهترین شکل ممکن پیش رود.

هر مدرسه یک سوپروایزر اختصاصی دارد که به‌صورت دوره‌ای به مدرسه سرکشی می‌کند، روند اجرای پروژه‌ها را نظارت می‌کند و مشکلات کلاس یا دانش‌آموزان را برطرف می‌سازد. سوپروایزر در تمام روزهای هفته پاسخگوی سوالات کادر مدرسه و والدین است.

برای شفافیت و پیگیری پیشرفت، سیستم گزارش‌دهی آنلاین امکان اطلاع دقیق از نحوه پیشرفت هر جلسه و عملکرد هر دانش‌آموز را فراهم می‌کند. علاوه بر آن، گزارش‌های متنی و تصویری در گروه‌های مدارس ارسال می‌شود تا والدین از روند کلاس‌ها مطلع باشند.

سوپروایزر همچنین جلسات توجیهی والدین در ابتدای سال و جلسات توضیح روند کلاس‌ها در طول سال تحصیلی را برگزار می‌کند تا والدین با اهداف و مراحل هر دوره آشنا شوند. در بسته خدمات، یک پروژه آنلاین نیز در نظر گرفته شده است تا کلاس‌ها در ایام تعطیلات اعلامی آموزش و پرورش به‌صورت آنلاین ادامه یابد.

در پایان سال، نمایشگاه پروژه‌های دانش‌آموزان برگزار می‌شود تا والدین با خروجی کلاس‌ها آشنا شوند و امکان جذب دانش‌آموزان جدید فراهم گردد. بدین ترتیب، نحوه کار سمف‌کیدز در دبستان فرهنگ ترکیبی از پشتیبانی حرفه‌ای، آموزش عملی، تعامل با والدین و گزارش‌دهی مستمر است تا تجربه‌ای کامل و خلاقانه برای دانش‌آموزان ایجاد شود.

پیش دبستانی در مهد یا مدرسه؟

پیش‌دبستانی در ایران مرحله‌ای میان مهدکودک و دبستان است که نقش بسیار مهمی در آماده‌سازی کودکان برای ورود به آموزش رسمی دارد. این دوره بیشتر برای کودکان ۵ تا ۶ ساله (یعنی سال قبل از ورود به کلاس اول) برگزار می‌شود، اما گاهی برای گروه سنی ۴ تا ۶ سال هم برنامه‌هایی وجود دارد.


🟩 ۱. ساختار کلی و هدف

دوره پیش‌دبستانی در ایران به عنوان اولین مرحله رسمی آموزش و پرورش شناخته می‌شود.
هدف اصلی آن:

  • ایجاد آمادگی ذهنی، اجتماعی، عاطفی و جسمی برای ورود به دبستان است.

  • کودک یاد می‌گیرد در محیط گروهی زندگی کند، نوبت بگیرد، قواعد را رعایت کند، و از طریق بازی و فعالیت یاد بگیرد.

این دوره آموزشی-تربیتی است، نه صرفاً نگهداری از کودک.


  •  

🟦 ۲. نهاد ناظر و برنامه درسی

  • پیش‌دبستانی‌ها زیر نظر وزارت آموزش و پرورش فعالیت می‌کنند.

  • نهاد تخصصی آن، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک است که از سال ۱۴۰۰ تأسیس شده.

  • برنامه آموزشی بر اساس سند تحول بنیادین آموزش و پرورش طراحی شده و شامل حوزه‌های زیر است:

    • رشد زبان و ارتباط

    • مهارت‌های پیش‌خواندن و پیش‌نوشتن

    • مفاهیم ریاضی پایه

    • شناخت محیط و طبیعت

    • مهارت‌های اجتماعی و اخلاقی

    • فعالیت‌های هنری، بدنی و خلاق

یادگیری در این دوره بیشتر به صورت بازی‌محور، قصه‌محور و تجربه‌محور است و نه به شیوه کلاس درس دبستان.

🟨 ۳. انواع مراکز پیش‌دبستانی

در ایران چند نوع مرکز وجود دارد:

نوع مرکزتوضیح
🏫 پیش‌دبستانی‌های وابسته به مدارس ابتداییدر خود مدارس برگزار می‌شود، معمولاً برای کودکانی که قصد دارند در همان مدرسه ادامه دهند.
🧩 مراکز مستقل پیش‌دبستانیفقط مخصوص دوره پیش‌دبستانی است و زیر نظر آموزش و پرورش مجوز دارد.
🌈 پیش‌دبستانی‌های غیردولتیتوسط افراد یا مؤسسات خصوصی اداره می‌شوند اما باید از آموزش و پرورش مجوز رسمی بگیرند.
🧒 پیش‌دبستانی در مناطق عشایری و روستاییگاهی توسط آموزش و پرورش یا نهادهای حمایتی (مثل بنیاد برکت یا نهضت سوادآموزی) برگزار می‌شود.

🟧 ۴. مدت زمان و ساعات حضور

  • معمولاً یک سال تحصیلی (از مهر تا خرداد) طول می‌کشد.

  • ساعت کار مراکز بین ۳ تا ۴ ساعت در روز است، بسته به نوع مرکز.


🟥 ۵. ارزیابی و مدرک

  • در پایان سال، به جای امتحان رسمی، ارزیابی کیفی و توصیفی انجام می‌شود.

  • معلم یا مربی بر اساس مشاهده رفتار و پیشرفت کودک، گزارشی از رشد او در زمینه‌های مختلف می‌نویسد.

  • کودکان پس از پایان موفق دوره، گواهی «پیش‌دبستانی» دریافت می‌کنند.


🟪 ۶. تفاوت با مهدکودک

موردمهدکودکپیش‌دبستانی
نهاد ناظرسازمان بهزیستیوزارت آموزش و پرورش
گروه سنی۶ ماه تا ۶ سال۵ تا ۶ سال (یا ۴ تا ۶)
هدف اصلینگهداری + پرورش عمومیآمادگی ورود به دبستان
برنامه آموزشیآزاد و بازی‌محوربرنامه‌ریزی‌شده و آموزشی‌تر

  •  

🟩 مفهوم «پیش‌دبستانی ۱» و «پیش‌دبستانی ۲»

🔹 پیش‌دبستانی ۱

  • مخصوص کودکان ۴ تا ۵ ساله است (یک سال قبل از پیش‌دبستانی ۲).

  • در واقع نوعی مرحله‌ی «آمادگی اولیه» است.

  • هدفش پرورش مهارت‌های پایه است نه آموزش رسمی.

  • فعالیت‌ها بیشتر شامل بازی، نقاشی، شعر، قصه‌گویی، کاردستی و آشنایی مقدماتی با مفاهیم رنگ، شکل، اندازه و عدد است.

  • معمولاً غیراجباری و اختیاری است.

📘 می‌توان گفت پیش‌دبستانی ۱ پلی است میان مهدکودک و پیش‌دبستانی ۲.

پیش‌دبستانی

 


🔹 پیش‌دبستانی ۲

  • مخصوص کودکان ۵ تا ۶ ساله است (سال قبل از ورود به کلاس اول).

  • این مرحله رسمی‌تر است و به عنوان دوره پیش‌دبستانی اصلی و رسمی آموزش و پرورش شناخته می‌شود.

  • هدفش آماده‌سازی کودک برای ورود به دبستان است:

    • تقویت زبان و گفتار

    • شناخت حروف و اعداد (بدون آموزش رسمی خواندن و نوشتن)

    • مهارت‌های اجتماعی، نظم، دقت، هماهنگی چشم و دست

    • توانایی نشستن، گوش دادن، و همکاری در گروه

📗 در واقع «پیش‌دبستانی ۲» همان دوره‌ای است که آموزش‌وپرورش برایش مجوز رسمی صادر می‌کند و در آمار تحصیلی کشور لحاظ می‌شود.

جمع‌بندی

در ایران، مهدکودک بیشتر برای مراقبت و پرورش عمومی کودکان خردسال طراحی شده، در حالی‌که پیش‌دبستانی زیر نظر آموزش‌وپرورش است و هدفش آماده‌سازی کودک برای ورود به دبستان است. بنابراین اگر کودک هنوز کوچک‌تر از پنج سال است، مهدکودک با فضای آزادتر و بازی‌محورش گزینه‌ی بهتری است. اما برای سال آخر پیش از دبستان، پیش‌دبستانی مدرسه انتخاب مناسب‌تری است، چون برنامه آموزشی منسجم‌تری دارد و کودک را با محیط مدرسه و قواعد آن آشنا می‌کند. در نتیجه بهتر است کودک مسیر طبیعی رشد خود را طی کند: ابتدا مهد، سپس پیش‌دبستانی مدرسه.

 

پیش‌دبستانی مجتمع آموزشی فرهنگ نخستین گام از مسیر یادگیری در این مجموعه است؛ جایی که کودکان در محیطی گرم، شاد و ایمن، با مفاهیم پایه و مهارت‌های زندگی آشنا می‌شوند. آموزش‌ها در این دوره بر پایه‌ی بازی، تجربه و خلاقیت طراحی شده تا رشد ذهنی، زبانی، اجتماعی و عاطفی کودکان به شکلی طبیعی و لذت‌بخش شکل بگیرد. برنامه‌های پیش‌دبستانی فرهنگ زیر نظر آموزش‌وپرورش و مطابق با اهداف رسمی این دوره اجرا می‌شود و به گونه‌ای تنظیم شده‌اند که پیوندی نرم و پیوسته میان دوران کودکی و ورود به دبستان ایجاد کنند. مربیان مجرب، ارتباط سازنده با والدین و توجه ویژه به تفاوت‌های فردی از ویژگی‌های شاخص این پیش‌دبستانی است.

نویسندگان کوچک

نویسندگان کوچک برنامه‌ای بود که طی آن دانش‌آموزان پنجم و ششم دبستان فرهنگ، ایده‌ها و داستان‌های خود را به شکل کتاب درآوردند.

کارگاه حرکت بدن

کارگاه حرکت بدن برای دانش‌آموزان کلاس پنجم دبستان فرهنگ برگزار شد. در این کارگاه بچه‌ها با مفاصل و استخوان‌های بدن انسان آشنا شدند و ماکت‌هایی از اعضای بدن ساختند.

مدرسه فرهنگ تلاش می‌کند با فعالیت‌های مهیج و جذاب موجب شور و اشتیاق دانش‌آموزان به یادگیری شود.

کارگاه حرکت بدن ۱۴۰۲

جشن یلدا در فرهنگ

هدف جشن‌ در مجتمع آموزشی فرهنگ، فراهم کردن یک فرصت شاد و آشنایی با آیین‌های ملی برای دانش‌آموزان است.

کارگاه‌های کانگورو و ببراس

مجتمع آموزشی فرهنگ با همکاری موسسه فاطمی کارگاه‌هایی را برای آمادگی دانش‌آموزان جهت شرکت در مسابقات کانگورو و ببراس برگزار کرده است.

هفته کتاب

هفته کتاب در مجتمع آموزشی فرهنگ با جشن و بازی‌های متنوع زیادی همراه بود. این برنامه‌ها برای پایه‌های پیش‌دبستان تا ششم برگزار شد و به برگزیدگان جوایزی اهدا شد.

بزرگداشت روز پرستار

روز پرستار یک رویداد سالانه است که به افتخار پرستاران و کادر درمانی در مجتمع آموزشی فرهنگ برگزار می‌شود. در این مراسم از مادران پرستار قدردانی می‌شود.

کارگاه‌ داستان و بازی معلمان

داستان و بازی یکی از ابزارهای مهم وکارآمد برای معلمان هستند. افزایش توانمندی معلمان به صورت عملی، برای استفاده از این ابزار از اهداف برگزاری این دوره بود.

شورای دانش‌آموزی

شوراهای دانش‌آموزی نهادی است که اعضای آن با رأی‌گیری بین دانش‌آموزان پایه‌های مختلف مدرسه فرهنگ برگزیده می‌شوند.