اختلالات یادگیری و مهارت‌های غلبه بر آن

چگونه می‌توانیم به ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان‌مان کمک کنیم؟

 

تفاوت در شکل آموزش‌های خانه و مدرسه

روانشناسان اجتماعی معتقدند تفاوت میان آموزش‌‎های خانه و مدرسه اولین عامل اساسی بی‌علاقگی دانش‌آموزان است. آموزش‌های دوران کودکی عموماً منعطف و با توجه به خواست کودک هستند، ولی در مقابل،آموزش‌های مدرسه‌ای سخت و کمتر انعطاف پذیراست، این تعارض کودکان را دچار چالش می‌کند.

شیوه‌های آموزشی دستوری و معلم محوری

معلم در کلاس درس نقش اصلی را ایفا می‌کند و همه چیز در قالب تکالیف از طریق معلم به دانش‌آموزان منتقل می‌شود. طبیعی است که در دانش‌آموز احساس سرخوردگی و بی‌علاقگی ایجاد شود. در این حالت به روحیه و احساس درونی دانش‌آموز کمتر توجه می‌شود و این ویژگی اساسی روحی هر فرد است که با هر رفتاری که علاقه‌ها و عواطف او را تحت تأثیر قرار دهد به مقابله برخیزد در واقع، مهر و عطوفت با دانش‌آموز باید سرلوحه رفتار و برخورد معلم باشد.

علل دیگر بی انگیزگی دانش‌آموزان

۱ – ناهماهنگی و نبود تناسب بین میزان تکالیف مدرسه با توانایی‌های دانش آموز

۲- بی ارتباط بودن تکالیف با نیا‌زهای روزمره

۳ – دریافت نکردن بازخورد مثبت و تشویق برای انجام منظم تکالیف

۴ – افسردگی‌های خفیف

۵ – تجربه‌های مکرر شکست

۶ –  ترس از مورد شماتت و تنبیه قرار گرفتن

۷ –  همراهی نکردن والدین( بی توجهی به وضعیت و شرایط دانش‌آموز) یا برعکس وابسته شدن بیش از اندازه به والدین در انجام تکالیف

۸ – وجود نابسامانی در فضای خانواده

۹ –  یکنواخت بودن فضای آموزشی و محرک نبودن شیوه تدریس معلم

۱۰ – کم ارزشی جایگاه علم در جامعه و بیهوده تلقی شدن تحصیل

۱۱ –  برخورد نامناسب دانش‌آموزان مدرسه

۱۲ – عزت نفس پایین و احساس بی کفایتی

۱۳ – وجود اختلال در یادگیری

۱۴ –  ناتوانی در برقراری ارتباط با گروه همسالان

۱۵ – انتقال از دوره‌های تحصیلی (مثلاً از متوسطه اول به متوسطه دوم)

ایجاد احساس تعلق در مدرسه

اگر دانش‌آموز به مدرسه احساس تعلق داشته باشد فکر نمی‌کند که صرفاً برای یادگیری به مدرسه می‌آید. در ژاپن که احساس تعلق به مدرسه زیاد است مثلاً اگر یادگیری دانش‌آموز کند باشد معلم می کوشد او را با گروه‌های دوستی مختلف آشنا کند. او می‌داند که این ارتباط دوستانه لذت‌بخش، به روند یادگیری دانش‌آموز کمک خواهد کرد. بنابراین اگر دیدگاه معلم تقویت روحیه همدلی و همراهی در دانش‌آموزانش باشد به احساس صمیمیت و شور و شوق آن‌ها نسبت به مدرسه کمک شایانی کرده است. متاسفانه بسیاری از معلمان ما نقش موثر خود را در پرورش دانش‌آموزان فراموش کرده‌اند و به آموزش‌های سخت و غیر منعطف اولویت داده‌اند در صورتی که باید در نظرداشته باشند ارتباطات گسترده، از هر برنامه آموزشی مهمتر است، چرا که هم انگیزه و علاقه دانش‌آموزان را برای حضور در مدرسه افزایش می‌دهد و هم در جهت اهداف آموزشی راه گشا خواهد بود.

اگر دیدگاه معلم تقویت روحیه همدلی و همراهی در دانش‌آموزانش باشد، به احساس صمیمیت و شور و شوق آنها نسبت به مدرسه کمک شایانی کرده است.

ایجاد تنوع در محیط آموزشی

وجود یکنواختی در فضای آموزش، علاقه و انگیزه دانش‌آموزان را کاهش می‌دهد.

اگر بتوان کلاس درس را گاهی به طبیعت منتقل کرد، جایی که ذات آدمی به آن احساس نزدیکی دارد، دانش‌آموزان با علاقه بیشتری در کلاس درس حاضر می‌شوند و یادگیری افزایش پیدا خواهد کرد فراموش نکنیم برای داشتن نسلی خلاق، به تغییر در محیط نیاز داریم و بدون انگیزه، نوآوری اتفاق نخواهد افتاد. مسافرت‌های دسته جمعی نیز به بهتر شدن روحیه دانش‌آموزان و نزدیکی میان آن‌ها با معلمشان کمک خواهد کرد.

تشویق دانش‌آموزان و انتظار مثبت داشتن از آن‌ها

دانش‌آموزان باید به خاطر تلاش‌شان صرف نظر از اینکه نتیجه گرفته‌اند، تشویق شوند. در این صورت انگیزه‌شان برای ادامه مسیر بیشتر می‌شود و آنها احساس می‌کنند دیده شده‌اند و در راستای انتظارمثبتی که از آن‌ها می‌رود، انگیزه حرکت پیدا می‌کنند.

ارائه راهبردهای کاربردی برای مطالعه هر درس

معلم هر درس با تسلطی که به مطالب درس خود دارد بهترین مشاور در آموزش نحوه صحیح مطالعه، به یاد آوردن و به کار بردن آموخته‌های دانش‌آموزان است. مسلم است، همان طور که شیوه آموزش درس‌ها با هم متفاوت است، شیوه مطالعه آن‌ها نیز با هم فرق دارد. دانش‌آموزان باید این مهارت را بیاموزند، وگرنه به دلیل نگرفتن نتیجه مطلوب دچار سرخوردگی می‌شوند و انگیزه‌شان را از دست می‌دهند.

ایجاد تنوع در سبک تدریس

شیوه‌های قدیمی و یکنواخت در امر آموزش علاقه دانش‌آموزان را برای یادگیری کم می‌کند. معلم باید بکوشد در شیوه ارائه مواد آموزشی خود راه‌های مختلف ایجاد کند. حتی در حد نوآوری های کوچک. قطعا معلم خلاق، دانش‌آموزان خلاقی تربیت خواهد کرد. معلم باید وضعیتی را در کلاس ایجاد کند که با《قدرت نگه دارندگی》 همراه باشد.

مشارکت فعال در کلاس امری است که تمرکز و دقت دانش‌آموزان را افزایش می‌دهد و در عین حال دانش آموزان را به طور مستمر در کلاس نگه می‌دارد.

توجه مثبت معلم به دانش‌آموزان

معلم باید به همه دانش‌آموزان توجه یکسان داشته باشد. درست است که دانش‌آموزان درس خوان توجه بیشتری را برمی‌انگیزند ولی در واقع، این دانش آموزان ضعیف هستند که برای دریافت انگیزه پیشرفت به توجه کلامی و غیرکلامی معلم خود نیاز دارند. ارزش و احترام قائل شدن به شخصیت دانش‌آموزان، مدرسه را برای آنان مطلوب‌تر خواهد کرد. اگر قرار باشد تلاش‌های معلمان عزیز ما برای دانش‌آموزان نتیجه‌ بخش باشد، وجود انگیزه در دانش‌آموزان ضروری است. در واقع داشتن انگیزه نه تنها وسیله‌ای برای پیشرفت در زمینه‌های تحصیلی است، بلکه به فرد کمک می‌کند با کسب تجربه‌های موفق در آینده نیز هدفمند حرکت کند و مسیردرستی را برای زندگی خود برگزیند .

نتیجه :

  • تعادل وهماهنگی بین آموزش‌های مدرسه وخانه .
  • اجتناب از شیوه‌های دستوری ومعلم محوری .
  • تقویت روحیه همدلی وهمراهی در دانش‌آموزان .
  • تنوع درمحیط آموزشی به منظور ایجاد خلاقیت ونوآوری در دانش‌آموزان .
  • تشویق کردن دانش‌آموزان صرف نظر گرفتن از نتیجه، برای ایجاد انگیزه وحرکت آن‌ها .
  • ارائه راهبردهای کاربردی برای مطالعه و به یاد آوردن مطالب وبه کار بردن آموخته ها .
  • خلاقیت و تنوع در تدریس و مشارکت فعال دانش‌آموزان به منظور ایجاد قدرت نگه‌دارنگی .
  • توجه یکسان معلم به دانش‌آموزان وارزش واحترام قائل بودن به شخصیت آن‌ها .